Refibo

Een bestuurder is steeds zelfstandig, of toch niet?

Het nieuw Wetboek Vennootschappen en Verenigingen (WVV) bepaalt dat bestuurders steeds onder het zelfstandig statuut handelen. Wat betekent dit precies? En kan een bestuurder nog gewoon werknemer zijn?

De bestuurder als zelfstandige. Het WVV stelt dat een bestuurder in zijn hoedanigheid als bestuurder niet door een arbeidsovereenkomst met de vennootschap verbonden kan zijn.

Met de bewoording ‘in deze hoedanigheid’ bevestigt de wetgever uitdrukkelijk het eerder recht dat bestuurders voor hun bestuurstaken steeds als zelfstandigen dienen te handelen.

Gevolgen. Een bestuurder in een vennootschap[1] zal zich voor aanvang van zijn bestuurdersmandaat moeten aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen. Hij dient dus ingeschreven te zijn voor de datum waarop hij benoemd wordt als bestuurder. Vanaf dan dienen elk kwartaal sociale bijdragen te worden betaald. Deze verplichting houdt pas op wanneer het ontslag van de bestuurder wordt gepubliceerd in het Belgisch staatsblad.

Een uitzondering geldt er wel voor bestuurders die een onbezoldigd mandaat uitoefenen. In het geval aan onderstaande drie voorwaarden is voldaan, dan zullen zij niet geacht worden zelfstandig te zijn:  

  • Naast het onbezoldigd mandaat, oefent de bestuurder geen andere activiteiten uit in de vennootschap.
  • De statuten/benoemingsbesluit bepalen uitdrukkelijk dat het mandaat onbezoldigd is.
  • In de praktijk geniet de bestuurder geen enkel voordeel vanwege zijn functie als bestuurder, ook niet in natura (bv. bedrijfswagen).

Bestuurder als werknemer. Het feit dat een bestuurder zijn bestuurstaken als zelfstandige dient uit te oefenen, neemt niet weg dat een bestuurder daarnaast ook werknemer kan zijn binnen de vennootschap. Hiervoor dient aan de volgende drie voorwaarden voldaan te zijn.

Voorwaarde 1: De activiteit die het voorwerp uitmaakt van de arbeidsovereenkomst moet voldoende onderscheiden zijn van de taak als mandataris van de vennootschap.

Het is dus van belang dat de arbeidsovereenkomst geen betrekking heeft op de taken als bestuurder.

Tip! 
Baken in het benoemingsbesluit en de bestuurdersovereenkomst goed af wat de bevoegdheden van de bestuurder zijn en doe hetzelfde in de arbeidsovereenkomst. Zorg dat er geen overlap is.

Voorwaarde 2: Er dient een band van ondergeschiktheid zijn.

Deze vereiste kan aanleiding tot discussie geven. Er dient aangetoond te worden dat er binnen de vennootschappen een persoon of orgaan aanwezig is die gezag kan uitoefenen over de bestuurder-werknemer. Indien er slechts één bestuurder aanwezig is, zal dit bewijs niet geleverd kunnen worden.

Een band van ondergeschiktheid kan soms ook worden aangetoond indien er nog andere aandeelhouders zijn met meer dan 50% van de aandelen.

Het is evenwel van belang dat deze ondergeschiktheid overeenkomt met de werkelijkheid. Is dit niet het geval, dan kan er zich een herkwalificatie naar het zelfstandigenstatuut opdringen, met alle gevolgen van dien.

Voorwaarde 3: Er dient een loon als werknemer te worden uitgekeerd voor de gepresteerde arbeid.

Deze voorwaarde geeft meestal geen aanleiding tot moeilijkheden.

Voorbeeld. Een bestuurder kan zijn taken als financieel directeur in loonverband uitoefenen wanneer wordt aangetoond dat iemand effectief gezag uitoefent over deze bestuurder-werknemer voor deze taken

Meer info. Refibo bvba helpt u graag bij vragen omtrent het combineren van een bestuursmandaat met de hoedanigheid van werknemer. 

U kan ons steeds contacteren op het nummer +32 (0) 9 223 31 54 of via volgend mailadres: studiedienst@refibo.be.  


[1] Voor bestuurders in vzw’s geldt er een andere regel i.v.m. het aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds.

Laatste revisie
31/10/2019 12u24

Publicatie datum
31/10/2019 12u24

Meer info